Đang thực hiện

Top banner

Sử dụng phương pháp thuyết trình nhằm nâng cao động lực học tiếng Anh cho sinh viên

Đăng ngày: 07/06/2017

(ĐHVH HN) - Trong môi trường học tập và làm việc hiện nay, kỹ năng thuyết trình đóng một vai trò rất quan trọng. Đây được xem là một trong những hình thức nói trước đám đông phổ biến nhất và cũng là cách hiệu quả nhất để truyền đạt thông tin hay ý tưởng. Đặc biệt, trong bài viết này, thuyết trình còn là hoạt động được sử dụng nhằm nâng cao động lực học tiếng Anh cho sinh viên.

1. Kỹ năng thuyết trình

1.1. Định nghĩa
Trong cuốn từ điển Oxford (2005), thuyết trình được định nghĩa là bài nói chuyện ngắn của một người với một nhóm người để giới thiệu và mô tả một chủ đề cụ thể, ví dụ như một sản phẩm mới, số liệu của công ty hay chiến dịch quảng cáo, v.v…

Tuy nhiên, đây là một định nghĩa hẹp. Trên thực tế, bài thuyết trình có thể được cung cấp bởi nhiều người, và không nhất thiết phải ngắn gọn, cũng không nhất thiết là một buổi ‘nói chuyện’ vì chúng có thể là video hoặc Internet, v.v…

Trong khuôn khổ bài viết này, hoạt động thuyết trình được hiểu như là một phương pháp để thực hành nói trong lớp học tiếng Anh, giúp sinh viên trình bày các khái niệm, ý tưởng, các vấn đề mới hoặc tổng kết những tri thức mà họ đã thu lượm được một cách có hệ thống.

1.2. Phân loại
Có nhiều cách để phân loại kỹ năng thuyết trình như dựa vào mục đích sử dụng (purposes) hay dựa vào cách thức tiến hành (manners of delivery). Sau đây là các hình thức thuyết trình phổ biến nhất cùng với mục đích và cấu trúc tổ chức của chúng do Whatley (2001) phân loại.

1.2.1. Trình bày thông tin (Informative Presentation)
Người trình bày đưa ra các dự án hoặc sự kiện, trình bày mọi thứ đang diễn ra hoặc cung cấp thông tin về sản phẩm, quy trình, nội quy, điều lệ hay sự vận hành, hoạt động, v.v…Đối với loại thuyết trình này, có thể chọn một trong các cấu trúc tổ chức sau đây: thời gian, địa điểm, nhân quả, v.v...

1.2.2. Hướng dẫn (Instructional Presentation)
Mục đích của hoạt động thuyết trình là đưa ra hướng dẫn cụ thể về một kiến thức mới hay một kỹ năng mới.

1.2.3. Kích thích (Arousing Presentation)
Mục đích của bài thuyết trình dạng này là làm cho mọi người nghĩ về một vấn đề hoặc tình huống nhất định, đặc biệt phải khơi dậy cảm xúc và trí tuệ của khán giả để họ có thể tiếp thu được quan điểm của người trình bày. Do vậy cần sử dụng ngôn ngữ sinh động cùng với sự nhiệt tình trong bài thuyết trình.

1.2.4. Thuyết phục (Persuasive Presentation)
Hình thức thuyết trình này nhằm thuyết phục người nghe chấp nhận đề xuất của bạn về các giải pháp cho một vấn đề, một cuộc bàn cãi hay một cuộc tranh luận. Để thành công trong bài thuyết trình dạng này, bạn phải trình bày sự việc một cách logic, có bằng chứng và kèm cảm xúc để lôi kéo người nghe đồng ý với quan điểm của bạn.

1.2.5. Đưa ra quyết định (Decision-making Presentation)
Trong bài thuyết trình dạng này, người trình bày giới thiệu các ý tưởng, các đề xuất và lập luận để thuyết phục khán giả thực hiện các yêu cầu của mình. Ngoài ra, bạn phải nói rõ để người nghe hiểu họ phải làm gì và làm như thế nào.

1.3. Các giai đoạn tiến hành
Các giai đoạn khác nhau trong quá trình thực hiện một bài thuyết trình bằng tiếng Anh được Marmiene (2006) đưa ra như sau:

Giai đoạn chuẩn bị (Preparation stage)
Theo Seely (2000) thì việc chuẩn bị cẩn thận và kỹ lưỡng là chìa khóa mang lại thành công cho một bài thuyết trình. Sinh viên được yêu cầu bắt đầu việc nghiên cứu của họ bằng việc tư duy mọi thứ mà họ biết về chủ đề, ghi chép, thu thập càng nhiều thông tin về chủ đề càng tốt. Trong giai đoạn này, sinh viên cũng sẽ phân công ai là người đảm nhiệm từng phần cụ thể trong bài thuyết trình cùng với thời gian và nguồn tài liệu họ có thể cần tới.

Giai đoạn thu thập và sắp xếp tài liệu (Material collection and arrangements stage)
Sinh viên tìm kiếm thông tin (trong sách báo, tài liệu, Internet, v.v…), lựa chọn, vạch ra ý tưởng, thảo luận theo nhóm, tiến hành ghi chép lại. Sinh viên liên lạc với giáo viên để lựa chọn nguồn tài liệu, trình bày ý tưởng và đề cương của bài thuyết trình. Giáo viên sửa chữa, tư vấn và phê duyệt đề cương.

Giai đoạn diễn tập (Rehearsal stage)
Sinh viên cần sắp xếp trước hoạt động, chuẩn bị sẵn đề cương và thực hành toàn bộ bài thuyết trình trước ở nhà.

Giai đoạn trình bày (Delivery stage)
Sinh viên trình bày bài thuyết trình trước khán giả. Để đạt hiệu quả cao, sinh viên không chỉ cần kỹ năng Nói mà còn cả kỹ năng giao tiếp trong khi trình bày.

Giai đoạn bổ sung (Follow-up stage)
Sinh viên đặt câu hỏi để chia sẻ thông tin và thảo luận những vấn đề họ có thể gặp phải hoặc cần cải thiện trong bài thuyết trình. Sau đó, sinh viên có thể được yêu cầu viết nhận xét ngắn gọn về các bản trình bày. Bằng cách này, bài thuyết trình được chuyển thành các bài tập dạng viết (written assignments).

Giai đoạn đánh giá và tự đánh giá (Evaluation and assessment stage)
Cũng như bất cứ một công việc nào khác, bài thuyết trình cần phải được công nhận và đánh giá. Phần việc này có ảnh hưởng lớn đến quá trình học tập của sinh viên. Nó cho phép sinh viên ghi lại những gì họ đã học được về bài thuyết trình, ví dụ như chỉnh sửa lại chủ đề họ đã được nghe hoặc để ôn lại từ vựng.

2. Sử dụng phương pháp thuyết trình nhằm nâng cao động lực học tiếng Anh cho sinh viên

Thực trạng học tiếng Anh của sinh viên
Hiện nay, ở các lớp tín chỉ với sĩ số trên 50 sinh viên/ lớp, các em không mấy hào hứng với các giờ học tiếng Anh, đặc biệt là giờ học Nói. Tình trạng phổ biến là sinh viên học rất thụ động, chỉ một số ít tham gia học tập tích cực, số đông còn lại thiếu năng động, sức ì lớn, học tập riêng lẻ nên khả năng phát hiện và xử lý những vấn đề ngôn ngữ chưa thực sự nhanh nhạy. Đáng ngạc nhiên là việc học tiếng Anh của phần lớn sinh viên giống như việc học các môn lý thuyết khác: đọc thầm, học thuộc và ghi nhớ, dẫn đến hiệu quả vận dụng không cao.

Trên thực tế, theo kết quả khảo sát ở một lớp tín chỉ năm thứ ba, sinh viên khẳng định rằng các em không mấy hứng thú tham gia vào các giờ học tiếng Anh trên lớp, nhất là các giờ học Nói là do các vấn đề liên quan đến ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp, không biết cách diễn đạt và chuyển ý sang tiếng Anh hay do thiếu hiểu biết về các kiến thức xã hội và ngôn ngữ liên quan. Ngoài ra, sinh viên còn cho rằng giờ học thiếu các hoạt động vui vẻ và thực tế để các em luyện tiếng Anh. Đáng chú ý là hơn 70% sinh viên chia sẻ lí do họ không tham gia vào các giờ học tiếng Anh trên lớp, đặc biệt là các giờ học Nói là vì họ không đủ tự tin, sợ các bạn khác nhận xét và chê cười khi họ mắc lỗi.

Do vậy, cần thiết phải tìm ra phương pháp hạn chế các yếu tố trên, nhằm nâng cao động lực học tiếng Anh cho sinh viên.

Cách thức tiến hành khảo sát
Lớp học được lựa chọn để khảo sát là một lớp tín chỉ học tiếng Anh tương đương trình độ B1, sử dụng giáo trình New English File trình độ Intermediate. Đây là cuốn giáo trình tập trung nhiều vào việc rèn luyện kỹ năng Nghe và Nói, rất thích hợp với hoạt động thuyết trình. Ngay từ đầu học kỳ, lớp học được chia thành 10 nhóm, mỗi nhóm sẽ trình bày bài nói theo nội dung từng tuần bắt đầu từ tuần thứ 5. Trong các tuần đầu, giáo viên sẽ dành một chút thời gian trong mỗi giờ học để hướng dẫn sinh viên chuẩn bị cho bài thuyết trình. Giáo viên cũng giám sát chặt chẽ quá trình chuẩn bị của sinh viên, có thể qua email hoặc những lần gặp gỡ trên lớp. Hơn nữa, sinh viên còn được trang bị ngôn ngữ thuyết trình (từ vựng, mẫu câu, v.v…) để bài thuyết trình của họ nghe có vẻ chuyên nghiệp. Các thành viên trong nhóm có thể được chỉ định bởi giáo viên hoặc sinh viên có thể tự quyết định, nhưng tốt nhất là nên chọn những sinh viên có trình độ khác nhau (giỏi, khá, trung bình) vào một nhóm để họ có thể giúp đỡ, học hỏi lẫn nhau. Các nhóm được yêu cầu bốc thăm các chủ đề để trình bày trong 10- 15 phút. Chủ đề do giáo viên tự thiết kế dựa vào nội dung bài học. Cần chú ý rằng, bên cạnh những chủ đề trong giáo trình, giáo viên có thể soạn thêm những chủ đề thú vị, hấp dẫn và đặc biệt sát với cuộc sống của sinh viên để lôi cuốn và tạo hứng thú hơn cho sinh viên. Tùy theo nội dung của từng buổi học, giáo viên có thể chọn thời điểm cho sinh viên thuyết trình: vào đầu giờ học để gây hứng thú học tập cho sinh viên; vào giữa giờ giúp sinh viên luyện tập, thực hành việc sử dụng ngôn ngữ; vào cuối giờ để vừa giảm căng thẳng, lại vừa giúp sinh viên củng cố kiến thức đã học.

Sau 10 tuần tổ chức hoạt động thuyết trình trên lớp, giáo viên phát phiếu điều tra tìm hiểu mối liên hệ giữa phương pháp thuyết trình và động lực học tiếng Anh của sinh viên, kết hợp thực hiện các cuộc phỏng vấn nhỏ với khoảng 20 sinh viên trong lớp.

Kết quả khảo sát
Đa số sinh viên được phỏng vấn đều thẳng thắn thừa nhận rằng các em rất thích tham gia vào hoạt động thuyết trình vì nó giúp các em học tốt hơn các kỹ năng khác như Nghe, Nói, Đọc, Viết và cùng nhau chia sẻ các ý tưởng, những quan điểm khác nhau về văn hóa và các khía cạnh khác nhau của cuộc sống liên quan đến nội dung của bài trình bày. Một số sinh viên chia sẻ sự khó khăn trong việc chuẩn bị cho bài thuyết trình vì họ đã phải tìm hiểu rất nhiều thông tin và tài liệu từ sách, báo, tạp chí, Internet, v.v… Thêm vào đó, sinh viên phải học cách suy nghĩ làm thế nào để tổ chức bài thuyết trình hợp lý sau khi thu thập và đọc rất nhiều tài liệu liên quan. Tuy nhiên, các em vui vẻ thừa nhận rằng chính nhờ vậy mà kỹ năng Đọc và xử lý thông tin của các em được cải thiện đáng kể. Hơn nữa, khi trình bày bài thuyết trình, sinh viên thực hành kỹ năng Nói bao gồm phát âm và ngữ điệu.

Số đông sinh viên cũng chia sẻ rằng trước đây, các em luôn sợ mắc lỗi, bị nhận xét hay chế nhạo khi nói tiếng Anh. Tuy nhiên, khi nghe bài thuyết trình của người khác, sinh viên nhận ra rằng mọi người đều có thể mắc lỗi. Kể từ đó, các em đã tự tin hơn, tích cực tham gia vào các bài học mà không sợ bị chế nhạo.

Một số sinh viên cũng không ngần ngại khi thừa nhận rằng trước đây, các em đã có lúc nói chuyện với bạn bè một cách tự do trong những giờ học tiếng Anh. Tuy nhiên, kể từ khi tham gia vào hoạt động thuyết trình, các em thấy thực sự khó chịu nếu mọi người không lắng nghe mình nói, nói chuyện hay làm việc riêng. Vì vậy, những sinh viên này đã tập trung hơn trong giờ học tiếng Anh.
Nhìn chung, phản hồi của phần nhiều sinh viên từ các cuộc khảo sát cho thấy, hoạt động thuyết trình được các em đánh giá cao vì nó mang lại nhiều lợi ích cho sinh viên trong các lĩnh vực ngôn ngữ như ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp, diễn ngôn và các kỹ năng ngôn ngữ như Nghe, Nói, Đọc, Viết. Chính vì thế, các hoạt động thuyết trình nên được thực hiện nhiều hơn để nâng cao động lực học tiếng Anh cho sinh viên.

Kết luận
Thuyết trình là hoạt động không thể thiếu đối với sinh viên trong các trường đại học ngày nay. Ở trên, thuyết trình được lựa chọn như một phương pháp thúc đẩy để khuyến khích sinh viên tham gia tích cực hơn vào các giờ học tiếng Anh. Hi vọng rằng việc tổ chức các hoạt động thuyết trình trên lớp sẽ đem lại cho các em nhiều cơ hội thực hành các kỹ năng ngôn ngữ, giúp các em tự tin hơn trong giao tiếp cũng như trong công việc sau này.
 
Tài liệu tham khảo
1.Marmiene, A. (2006). The Impact of the Delivery of Prepared Power Point Presentations. Retrieved January 15th 2011 from http://old.vgtu.lt/upload/filosof_zurn/a_marmiene_filologija_nr2.pdf
2.Presentation. (2005). In S.Wehmeier (Ed). Oxford Advanced Learners’ Dictionary. Oxford University Press.
3.Seely, J. (2000). Oxford Guide to Effective Writing and Speaking. Oxford University Press.
4.Whatley, R.P. (2001). Types of Presentations. Retrieved October 15th 2010 from http://www.salesvantage.com/article/560/Types-of-Presentations

Bài:
Nguyễn Thanh Tâm - Gv Khoa NN&VHQT
 

 
Lượt xem: 349
Xem nhiều
TSNK
Right - tuyen sinh SDH
Right - tuyen sinh VLVH
Right - NCVH
Right - Hợp tác quốc tế
Right - Thu vien so
Right - middle
Right - Gallery
Right - NCVH
Right - Hợp tác quốc tế
Right - Thu vien so
Right - middle
Right - Gallery
Thống kê truy cập
Đang truy cập: 17
Lượt truy cập: 368.886