Đang thực hiện

Top banner

Nâng cao hiệu quả quá trình tự học kỹ năng nghe hiểu tiếng Anh của sinh viên

Đăng ngày: 11/08/2019


 
(ĐHVH HN) - Trong thời đại khoa học kĩ thuật phát triển nhanh chóng như hiện nay, nhà trường không thể đáp ứng hết nhu cầu học tập của người học cũng như đòi hỏi ngày càng cao của đời sống xã hội. Vì vậy, bồi dưỡng năng lực tự học cho sinh viên là một công việc có vị trí cực kì quan trọng trong các nhà trường đại học.
Chính việc tự học của sinh viên là chìa khóa cho sự thành công không chỉ đối với bản thân họ mà còn góp phần thực hiện hiệu quả công cuộc đổi mới phương phức đào tạo cho các trường đại học như hiện nay. Định hướng cơ bản trong đổi mới phương pháp giảng dạy theo học chế tín chỉ là tích cực chuyển từ lối truyền đạt kiến thức một chiều từ phía giảng viên sang việc tăng cường tổ chức các hoạt động học tập cho sinh viên, phát huy vai trò tích cực, chủ động, sáng tạo, rèn luyện kỹ năng thực hành, bồi dưỡng năng lực tự học, tự nghiên cứu cho sinh viên. Do đó việc tự học đã trở thành mục tiêu, động lực cho phương thức đào tạo hiện nay trong các trường đại học, cao đẳng để có thể đào tạo ra những con người lao động tự chủ, sáng tạo, năng động, độc lập để có khả năng học tập liên tục, học suốt đời.
Đối với môn Tiếng Anh thì kỹ năng tự học là một trong những yếu tố có vai trò quyết định sự thành công của người học. Trong bốn kỹ năng, thì nghe hiểu là kỹ năng được coi là khó nhất đối với hầu hết sinh viên của trường Đại hoc Văn hóa Hà Nội. Tuy nhiên, thời gian luyện tập kỹ năng này trên lớp là khá ít ỏi. Vì thế, để có thể cải thiện và phát triển kỹ năng nghe cho bản thân, sinh viên phải dành một khoảng thời gian đáng kể tự luyện tập thường xuyên. Thực tế cho thấy, việc tự học của sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội đạt hiệu quả chưa cao dẫn đến kỹ năng nghe của sinh viên trong các kỳ thi kết thúc học phần và kỳ thi chuần đầu ra vẫn còn chưa tốt.
Làm thế nào để nâng cao hiệu quả tự học kỹ năng nghe hiểu cho sinh viên là một trăn trở lớn đối với tất cả giảng viên dạy tiếng Anh. Trong bài viết này, tác giả đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quá trình tự rèn luyện kỹ năng nghe hiểu tiếng Anh cho sinh viên toàn trường.
  1. Khái niệm tự học
Tác giả Thái Duy Tuyên (2003) đã đưa ra khái niệm “tự học” như sau: “Tự học là hoạt động độc lập chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo, là tự mình động não, suy nghĩ, sử dụng các năng lực trí tuệ (quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp…) cùng các phẩm chất động cơ, tình cảm để chiếm lĩnh tri thức một lĩnh vực hiểu biết nào đó hay những kinh nghiệm lịch sử, xã hội của nhân loại, biến nó thành sở hữu của chính bản thân người học”
Tác giả Nguyễn Kỳ ở Tạp chí Nghiên cứu giáo dục số 7/ 1998 cũng bàn về khái niệm tự học: “Tự học là người học tích cực chủ động, tự mình tìm ra tri thức kinh nghiệm bằng hành động của mình, tự thể hiện mình. Tự học là tự đặt mình vào tình huống học, vào vị trí nghiên cứu, xử lí các tình huống, giải quyết các vấn đề, thử nghiệm các giải pháp…Tự học thuộc quá trình cá nhân hóa việc học”.
Để bồi dưỡng được năng lực tự học thì người dạy và người học theo hướng chủ động chiếm lĩnh kiến thức. Có thể thấy, tự học là quá trình mà người học phải tự mình có kế hoạch phân bổ thời gian để ôn luyện kiến thức đã học; dựa trên cơ sở của những vấn đề đã biết tiến tới chinh phục những vấn đề mới hoặc áp dụng những kiến thức đã học theo chiều hướng tích cực để phát triển kiến thức từ tầm gần vươn tới tầm cao hơn.
  1. Cách thức tổ chức để người học tự rèn luyện kỹ năng nghe hiểu một cách hiệu quả ở nhà
Thứ nhất,  giảng viên phải giới thiệu cho sinh viên biết tầm quan trọng của việc nghe hiểu tiếng Anh, đó là:
Nghe hiểu giúp người học mở rộng vốn từ vựng, phát triển trình độ sử dụng ngôn ngữ thành thạo, nâng cao khả năng phát âm và phát triển kỹ năng nói một cách tổng thể, bởi nghe hiểu là con đường chủ đạo qua đó người học có sự tiếp xúc đầu tiên với ngôn ngữ và nền văn hóa của ngôn ngữ đó. Nghe hiểu được coi là một kỹ năng quan trọng dẫn tới sự thành công trong cuộc sống thường ngày cũng như trong lĩnh vực học thuật, đặc biệt có ảnh hưởng tích cực đến việc học ngoại ngữ.
Thứ hai, giảng viên hướng dẫn cho sinh viên cách tự học phát âm chuẩn. Bởi vì, nắm được cách phát âm và trọng âm là chìa khóa vàng giúp sinh viên nghe tốt tiếng Anh, nhất là trong trường hợp phải nghe những đoạn nói nhanh.  Một vài phương pháp tự học giúp nâng cao khả năng phát âm cho sinh viên:
  • thường xuyên tiếp xúc với người bản xứ nói tiếng Anh hoặc có thể tham gia câu lạc bộ tiếng Anh tạo cho mình cơ hội đươc hòa mình vào môi trường thực hành tiếng thực sự .
  • tạo thói quen tìm hiểu cách phát âm của  mỗi từ mới mà mình gặp phải bằng cách sử dụng từ điển có phiên âm chuẩn như Longman Dictionary of Contemporary English, Longman Advanced American Dictionary…rồi  học cách nhấn trọng âm ở các từ quan trọng trong mỗi câu.
  •  chú ý nghe và đọc theo để phát âm chính xác các từ, rồi bắt chước nói cả câu sao cho đúng ngữ điệu kết hợp sử dụng lối nối âm, nuốt âm... trong lúc nghe đĩa hay xem bất cứ chương trình tiếng Anh nào.
Thứ ba, giảng viên hướng dẫn cho sinh viên một số chiến lược nghe giúp sinh viên có thể nghe hiểu hiệu quả. O‘Malley và Chamot (1990) chỉ ra ba chiến lược nghe cơ bản, đó là: chiến lược siêu nhận thức (meta-cognitive), chiến lược nhận thức (cognitive) và chiến lược tình cảm/giao tiếp xã hội (affective/ social).
  • Chiến lược siêu nhận thức là chiến lược tự điều chỉnh quá trình học tập của người học. Nó bao gồm việc lập kế hoạch, kiểm tra, theo dõi, lựa chọn, sửa đổi và đánh giá, v.v. tiến trình học tập của bản thân. Trong quá trình sắp xếp và lập kế hoạch, người học tìm hiểu về việc học ngôn ngữ, tổ chức, đặt ra các mục tiêu, xác định mục đích của bài tập ngôn ngữ, rồi lên kế hoạch để thực hiện nhiệm vụ đó và tìm kiếm cơ hội thực hành. Trong quá trình theo dõi, người học sẽ nỗ lực để thông báo và sửa lỗi sai về các kỹ năng ngôn ngữ. Ví dụ, người học nên viết ra những khó khăn về ngôn ngữ mình gặp phải và sau đó yêu cầu giáo viên hoặc người bản ngữ giúp đỡ. Đây là một cách hiệu quả giúp sinh viên học được từ chính những lỗi mình mắc phải, chứ không phải là để tránh mắc lỗi. Đánh giá bao gồm xem xét lại mục tiêu và kết luận, quyết định làm thế nào để cải thiện trong thời gian tiếp theo.
  • Chiến lược nhận thức bao gồm hành vi, phương pháp hay cách tiến hành mà người học sử dụng để giúp cho việc tiếp thu kiến thức hay nắm bắt các kỹ năng trở nên thuận tiện và dễ dàng. Chiến lược này liên quan trực tiếp đến việc thực hiện các nhiệm vụ học tập cụ thể chẳng hạn như sự chuẩn bị tỉ mỉ, suy đoán, và dịch. Trong quá trình nghe hiểu, người học sẽ sử dụng chiến lược nhận thức thông qua hai quá trình xử lý thông tin từ dưới lên (bottom-up) và xử lý từ trên xuống (top-down). Trong quá trình dưới lên, người học tách chuỗi lời nói thành các âm thanh cấu thành, kết nối những âm thanh này với nhau để tạo thành từ, nối các từ với nhau để tạo thành các cú và câu, rồi cứ thế tiếp diễn. Trong quá trình xử lý thông tin từ trên xuống người nghe hiểu ý nghĩa của thông điệp đúng như ý định của người nói thông qua việc sử dụng các lược đồ hoặc cấu trúc kiến thức (schemata or structures of knowledge) có trong não.
  • Chiến lược xã tình cảm/giao tiếp xã hội được Vandergrift (2003) định nghĩa là các kỹ năng mà người nghe sử dụng để cộng tác với người khác, để xác nhận sự hiểu biết hoặc để giảm bớt lo lắng. Habte-Gabr (2006) cho rằng các chiến lược tình cảm xã hội giúp kích thích học tập thông qua việc thiết lập mức độ đồng cảm giữa giảng viên và sinh viên. Chiến lược xã hội giúp cho việc học xảy ra dễ dàng hơn qua việc hỏi câu hỏi, nhờ giúp đỡ hay hợp tác với những người học khác. Chiến lược tình cảm giúp người học kiểm quát được cảm xúc liên quan đến việc học, động cơ và thái độ học tập. Điều cần thiết là người nghe phải biết cách giảm bớt sự lo lắng, cảm thấy tự tin khi thực hiện các nhiệm vụ nghe và thúc đẩy động lực cá nhân trong việc cải thiện năng lực nghe (Vandergrift, 1997). Theo O‘Malley & Chamot (2001), cả chiến lược xã hội và tình cảm đều ảnh hưởng đến tình hình học tập ngay lập tức của sinh viên.
Thứ tư, giảng viên hướng dẫn để sinh viên tự luyện nghe hàng ngày ở nhà trên các website miễn phí. Sự luyện tập chăm chỉ sẽ khiến con người trở nên hoàn thiện. Vậy, để có thể nghe tốt tiếng Anh chỉ bằng cách luyên nghe thật nhiều và thường xuyên. Các em sinh viên nên tận dụng thời gian để nghe mọi lúc, mọi nơi. Các em nên bật những chương trình tiếng Anh nào mà các em yêu thích để luyện nghe. Một số các website luyện nghe hiệu quả như:
  • Eslvideo.com- luyện nghe tiếng anh trực tuyến miễn phí của nước ngoài thông qua các video là các đoạn phim tài liệu, phim ngắn.
  • VOA Special English - bản tin Anh- Mĩ
  • BBC Six-Minute English – bản tin Anh- Anh
  • Elllo.org – các đoạn hội thoại và cuộc trò chuyện với nhiều giọng nói tiếng Anh khác nhau.
Thứ năm, giảng viên hướng dẫn cho sinh viên cách luyện nghe đúng cách như sau:
  • Lựa chọn một đoạn tin tức, thời sự hoặc một đoạn hội thoại giao tiếp rồi nghe nhiều lần và đoán nội dung của nó. Sau đó, nhìn vào script và nghe lại thêm nhiều lần nữa để học cách phát âm những từ chưa nghe được. Cuối cùng, tra nghĩa từ mới, tóm lược nội dung và nghe lại đoạn văn để đảm bảo vừa nghe được đầy đủ, chính xác các từ, vừa nắm được nội dung.
  • Áp dụng phương pháp ngược lại với cách nghe trên.Trước tiên, xem script, tra nghĩa những từ mới, nắm được nội dung đoạn văn. Sau đó, nghe đi nghe lại nhiều lần để theo kịp tốc độ và cách phát âm của người đọc. Cuối cùng, tập đọc lại đoạn văn ấy đến khi nào phát âm chuẩn xác và với tốc độ tương tự người nói trong bài vừa nghe.
  • Lựa chọn một số bài hát yêu thích kèm theo cả lời bài hát, rồi vừa nghe vừa nhìn vào lyrics. Sau đó học thuộc lòng và hát song song với ca sĩ, cố gắng phát âm cũng như giữ tốc độ và trường độ cho đúng.
Cuối cùng, giảng viên thông báo hình thức kiểm tra đánh giá đối với sinh viên nhằm giúp các em tự giác học tập để mang lại hiệu quả trong nghe hiểu tiếng Anh. Giảng viên yêu cầu sinh viên đăng nhập vào hệ thống bài tập online để làm bài tập online của tuần.
Kết luận
Tự học giúp cho mọi người có thể chủ động học tập suốt đời, học tập để khẳng định năng lực phẩm chất và để cống hiến. Tự học giúp con người thích ứng với mọi biến cố của sự phát triển kinh tế - xã hội. Bằng con đường tự học mỗi cá nhân sẽ không cảm thấy bị lạc hậu so với thời cuộc, thích ứng và bắt nhịp nhanh với những tình huống mới lạ mà cuộc sống hiện đại mang đến, kể cả những thách thức to lớn từ môi trường nghề nghiệp. Nếu rèn luyện cho người học có được phương pháp, kĩ năng tự học, biết linh hoạt vận dụng những điều đã học vào thực tiễn thì sẽ tạo cho họ lòng ham học, nhờ đó kết quả học tập sẽ ngày càng được nâng cao. Đối với môn tiếng Anh, đặc biệt là kỹ năng nghe thì việc tự học vô cùng quan trọng quyết định mức độ thành thạo của người học. Chỉ bằng cách luyện tập chăm chỉ hàng ngày, sử dụng các chiến lược phù hơp thì người học mới có thể ngày càng nâng cao kỹ năng nghe hiểu cho mình.
--
Tác giả: Th.S Mai Lan Anh (Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Quốc tế)
 
--
Tài liệu tham khảo
  1. Đỗ Thị Phi Nga. Thực trạng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả tự học môn tiếng Anh cho sinh viên khối không chuyên trường Đại học sư phạm Hà Nội. Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt tháng 6/2018, tr 238-241; 188
  2. Habte-Gabr, E. (2006). The Importance of Socio-affective Strategies in Using EFL for Teaching Mainstream Subjects. The Journal of Humanizing Language Teaching, 8(5). Retrieved September 10, 2009, from http://www.hltmag.co.uk/sep06/sart02.htm#C1
  3. Nguyễn Thanh Thủy. Hình thành kỹ năng tự học cho sinh viên- Nhu cầu thiết yếu trong đào tạo ngành sư phạm. Tạp chí khoa học- Đại học Đồng Nai, Số 03-2016
  4. O’Malley, J. M., & Chamot, A. U. (1990). Learning strategies in second language
  5. . Cambridge: Cambridge University Press.
  6. Saricoban, A (1999). The Teaching of Listening. The Internet TESL Journal, Vol. V, No. 12, December
  7. Vandergrift, L. (2003). Listening: theory and practice in modern foreign language competence. Retrieved January 4, 2009, from http://www.llas.ac.uk/resources/gpg/67
Lượt xem: 72
Xem nhiều
Right Tuyen sinh DH
TSNK
Right - tuyen sinh SDH
Right - tuyen sinh VLVH
Right - NCVH
Right - Thu vien so
Right - middle
Right - NCVH
Right - Thu vien so
Right - middle
Thống kê truy cập
Đang truy cập: 13
Lượt truy cập: 1.716.482