Ngôi mộ cổ kỳ lạ làm bằng 50 tấn... gỗ lim

(VTC)- Trong Bảo tàng Hải Dương, có một đống gỗ với những súc gỗ đen trũi như những cục than khổng lồ. Nhà khảo cổ Tăng Bá Hoành bảo, đó là một chiếc mộ cũi vĩ đại, của hiếm không những của nước ta, mà không chừng thế giới cũng khó kiếm cái thứ hai.

>> Kỳ nhân ở “nghĩa địa mộ cổ” (kỳ 1)

>> Ngôi mộ cổ 2.000 năm gây sửng sốt (kỳ 2)

Ông Tăng Bá Hoành.

Những dòng ngắn ngủi trên google

Câu chuyện về mộ cũi quả thực ly kỳ. Tôi vào trang tìm kiếm google gõ dòng chữ "mộ cũi", chỉ thấy hiện ra 2 câu ngắn ngủi: "Khai quật mộ cũi TK III tại Gia Lương (Gia Lộc). Đây là một trong những ngôi mộ cũi lớn, sử dụng trên 20m3 lim (hơn 50 tấn), cấu trúc còn khá tốt", trong một báo cáo về thành tựu của ngành khảo cổ học Hải Dương.

Nhắc đến hai từ "mộ cũi", nhiều người chuyên về khảo cổ học còn chưa hiểu kỹ, chứ đừng nói đến chúng ta, bởi mộ cũi là thứ rất hiếm và dường như bị bỏ quên.

Thực tế, mộ cũi là mộ của quan lại người Hán, xuất hiện ở nước ta từ đầu Công nguyên cho đến thời Trần. Tuy nhiên, mộ cũi thời Trần rất nhỏ, không đáng kể so với thời kỳ Bắc thuộc.

Mộ cũi xuất hiện nối tiếp thời kỳ mộ thuyền và song song tồn tại với mộ Hán. Mộ cũi và mộ Hán là đặc trưng của người Hán, mà quan lại nhà Hán đô hộ chủ yếu đóng ở Thành Dền, vùng Ngọc Lặc, Kỳ Sơn (Tứ Kỳ, Hải Dương), do đó Hải Dương được coi là lãnh địa của mộ cũi và mộ Hán.

1.000 năm Bắc thuộc, hình thức mai táng bằng mộ thuyền mai một, người Việt chỉ còn mai táng bằng bó chiếu, bó tre, do đó qua thời gian, gần như không để lại dấu tích gì.

1.000 năm đô hộ của người Hán, đã có hàng vạn quan lại, quý tộc Hán chết đi, xác được cất giữ trong những ngôi mộ cũi, mộ Hán.

Cứ theo cách suy diễn ấy, ông Hoành khẳng định, Hải Dương là một nghĩa địa mộ cũi, mộ Hán, đấy là chưa kể, có thể còn hàng trăm, thậm chí là hàng ngàn ngôi mộ hợp chất (xác ướp) dưới lòng đất Hải Hưng.

Công trình kiến trúc bằng gỗ kỳ lạ nhất

Trong số hàng chục ngôi mộ cũi mà ông Tăng Bá Hoành từng khai quật, gây sửng sốt nhất là ngôi mộ cũi tại xã Gia Lương (Gia Lộc, Hải Dương), được phát hiện và khai quật vào năm 1983.

Ông Hoành bên những súc gỗ lim nặng hàng tấn được khai quật từ mộ cũi.

Mộ cũi là một công trình kiến trúc bằng gỗ kỳ lạ nhất. Mộ được xếp bằng những thanh gỗ lim khổng lồ, mỗi thanh nặng đến vài tấn.

Khi một ông quan chết đi, người ta đào một hố sâu 5m, rộng vài chục mét vuông, rồi rải những thanh gỗ lim kín xuống mặt huyệt, khít và phẳng lỳ.

Chiều dài mặt huyệt được ghép bởi những thanh gỗ lim lớn, có chiều dài 7,2m, rộng 50cm và cao 50cm (mỗi thanh gỗ là 1,8m3 và nặng chừng 5 tấn).

Chiều rộng lòng mộ được ghép bằng những thanh gỗ lim có kích cỡ dài 4,4m, rộng 45cm, cao 45cm (gần 1 m3).

Sau khi tạo mặt huyệt có độ rộng 31,68m2, họ tiếp tục ghép các súc gỗ lim khổng lồ theo chiều đứng thành 4 bức tường, rồi ghép mái cũng bằng những tấm gỗ lim lớn như vậy, tạo thành một cái bể gỗ khổng lồ.

Ta cứ tưởng tượng một cách đơn giản, cái mộ cũi đó không khác gì tầng hầm của một tòa nhà, chỉ có điều nó được ghép bởi những tấm gỗ lim khổng lồ, chứ không phải bằng bê tông cốt thép.

Mộ cũi được chia làm 3 ngăn thông nhau. Một ngăn để quan tài chứa xác, một ngăn để các loại võ khí còn một ngăn chứa đầy đồ gốm và đồ ăn.

Sau khi tấm gỗ cuối cùng được ghép khít, người ta đổ đất lấp chặt. Và ngôi mộ chìm vào quên lãng cho đến tận ngày nay.

1.700 năm, gỗ vẫn nguyên vẹn

Những súc gỗ lim này rất tốt dù đã 1.700 tuổi.

Theo mường tượng của nhà khảo cổ Tăng Bá Hoành, những súc gỗ lim khổng lồ này được khai thác ở vùng rừng núi Chí Linh.

Hàng trăm năm trước, Chí Linh còn là vùng đất thâm u rậm rạp, có rất nhiều gỗ lim và hổ báo. Sau khi hạ cây lim, họ đẽo gọt tại chỗ.

Với công cụ thô sơ như thời đó (chưa có cưa máy như hiện nay), để tạo được một súc gỗ lim lớn (chừng 1,8m3, nặng 5 tấn), phẳng, đặt khít vào nhau là một kỳ công.

Như vậy, nghề mộc thời đó chắc chắn đã phải đạt một trình độ cao.

Sau khi lấy được gỗ, người ta sẽ phải dùng voi kéo ra khỏi rừng, rồi dùng bè vận chuyển về theo đường sông.

Ông Hoành vẫn nói vui rằng, thời kỳ đó, vùng đồng bằng nước ta có một hệ thống “quốc lộ” và “cao tốc” chằng chịt, đó là… sông ngòi.

Do chôn sâu dưới lòng đất, môi trường đậm đặc khí mê tan, mộ lại được bảo quản bằng những súc gỗ lim vững chắc, nên gần 1.700 năm sau, quan tài và xương cốt người nằm trong mộ vẫn còn khá nguyên vẹn.

Đặc biệt, những súc gỗ lim vẫn còn rất tốt. Ngày đó, “nhà khảo cổ tỉnh lẻ” Tăng Bá Hoành phải thuê cả cần cẩu mới nhấc được những súc gỗ lim khổng lồ từ dưới lòng đất lên.

Gỗ nhiều và còn tốt đến nỗi, các cán bộ xã Gia Lương thời đó đã nhanh nhảu xẻ vài súc làm bàn ghế, cánh cửa.

Ông Hoành phải nhanh chóng chở những súc gỗ này về bảo tàng cất giữ, chứ nếu nhờ xã cất giữ, chắc giờ nó thành bàn ghế, cảnh cửa hoặc củi đun cả rồi.

(còn nữa)

Phạm Ngọc Dương
 
 

Lượt xem: 9579

Lên đầu trang

Tiêu điểm
Xem nhiều
 

CÁC TIN TRƯỚC



Tra cứu điểm thi 2014
Nhập số báo danh
Tra cứu
Loading
Tuyển sinh 2014 TRA CỨU OPAC TRA CỨU OPAC
Liên kết website
Thống kê truy cập
Đang truy cập : 1554
Lượt truy cập : 18987706
Locations of visitors to this page
 
Trường Đại học Văn Hoá Hà Nội - Hanoi University Of Culture
Địa chỉ: 418 Đường La Thành - Quận Đống Đa - Hà Nội - Việt Nam
Tel:(84-4)38511971 * Fax:(84-4)35141629 * Email daihocvanhoahanoi@huc.edu.vn 

bao phu nu, bao moi,